معرفي
چرخش مغزها (Brain Circulation) يکي از روشهاي شناخته شده در جهان جهت استفاده از توان و پتانسيل متخصصين فعال در خارج از وطن ميباشد. جمعيت هدف اين طرح، آن گروه از افرادي محسوب ميشوند که در خارج از وطن داراي فعاليت هاي تحقيقاتي، پژوهشي و اقتصادي دانش محور مي باشند و توان تبادل فناوري در دوسوي مرزها را دارند.
"چرخش مغزها" مقدم بر "جذب مغزها"
با تحوّلات جهاني شدن و ظهور اقتصاد دانش محور، الگوي تحليلي سنّتي در ذيل مفهوم «فرار مغزها» يا «از دست دادن مغزها» جاي خود را به الگوي تحليلي نوين تحت عنوان «چرخش مغزها» و «تحصيل مغزها» داده است.
نخبگان معمولاً در سطحي از شايستگيهاي دانش و فناوري و مهارتهاي حرفهاي هستند كه از آنها انتظار ميرود شهروندي در مقياس بينالمللي باشند و حق دارند در فراسوي مرزها، رفت و آمد و تحرّك داشته باشند. لذا اين برعهدهي مديران ملّي است كه با خط مشيهاي صحيح، زمينههايي را فراهم آورند كه نخبگان ضمن اينكه به عنوان يك كنشگر عاقل در سطح بالا، برحسب محاسبه ي سود و زيان و بهينه سازي سطح مطلوبيت خود، درصورت نياز به خارج از مرزها بروند و در مراكز مختلف توليد و انتقال و تبديل دانش حضور و مشاركت و فعاليت داشته باشند امّا بليط آنها براي هميشه، يك طرفه و بليط «رفت» نباشد بلكه غالباً به صورت «رفت و برگشت» حركت كنند و اقامت آنها در خارج به معناي قطع رابطهي همكاري با جامعهي ملّي، و قهر از كشور خود و انصراف از ايفاي نقش ملّي نباشد. در چنين شرايطي از تردّد نخبگان ملّي در سطح بينالمللي و حتّي اقامتهاي آنها در اينجا و آنجا، نه تنها يك كشور ضرر نميكند بلكه منفعت نيز ميبرد. برخي از اين منافع را ميتوان به شکل زير برشمرد:
-
آنها موجب ميشوند كه كشورشان هرچه بيشتر در شبكهي جهاني علم و فناوري سهيم و از عايدات آن (بويژه در اقتصاد دانش) برخوردار بشوند.
-
آنها محيط همكاريهاي علمي و توسعهاي جامعهي خود را در سطح بينالمللي گسترش ميبخشند.
-
آنها جريان سرمايهي دانش و نيز سرمايه و وجوه نقدي از محيط جهاني به درون كشور را به نوبهي خود تقويت ميكنند.
اينكه جريان مهاجرت نخبگان در فراسوي مرزها براي يك جامعه يك تهديد باشد (فرار مغزها) يا فرصت (سودآوري مغزها)، بستگي كامل به رويکرد آن دولت و جامعه نسبت به اين موضوع دارد. در واقع پرسش نخبگان پرسشي بشدّت وابسته به سياست و سياستگذاري است.
سایر پیوندها:
برنامه شهرک
فایلها
ارتباط با ما
